Oprawka, mostek, nylor, panto: u optyka i w sklepie internetowym spotkasz wiele pojęć, których nie rozumie się od razu. W pierwszej części naszego słowniczka optycznego wyjaśniamy pojęcia dotyczące oprawek okularów, najważniejszych kształtów okularów, części okularów i oznaczeń na zausznikach. O soczewkach, wadach wzroku i pomiarach przeczytasz w Słowniczek optyczny – część 2.
Najważniejsze w skrócie
- Oprawka trzyma soczewki. Wyróżniamy oprawki pełne, półramki (nylor) i okulary bezramkowe.
- Kształt okularów, na przykład panto, cat-eye czy pilotki, wynika głównie z kształtu soczewek.
- Na wewnętrznej stronie zausznika zwykle podano szerokość soczewki, szerokość mostka i długość zausznika w milimetrach.
- Pojęcia dotyczące soczewek, wad wzroku i pomiarów znajdziesz w części 2.
Oprawka okularów: znaczenie podstawowych pojęć
W codziennej mowie oprawka, oprawa i model okularów oznaczają to samo: część, która trzyma soczewki. Ta tabela wyjaśnia najważniejsze pojęcia podstawowe.
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Oprawka okularów | Trzyma soczewki i spoczywa na nosie i uszach. Oprawki wykonuje się z metalu, tworzywa sztucznego lub z połączenia obu. Jaki materiał będzie odpowiedni, zależy od Twoich preferencji i od tego, co toleruje Twoja skóra. |
| Okulary korekcyjne | Okulary z soczewkami o indywidualnej mocy, które korygują wadę wzroku. Należą do nich okulary jednoogniskowe, do czytania i progresywne. |
| Okulary przeciwsłoneczne | Okulary z przyciemnionymi soczewkami i filtrem UV. Szukaj oznaczenia UV400 i znaku CE, zwykle na wewnętrznej stronie zausznika. Okulary przeciwsłoneczne bywają też z korekcją. |
| Optyk | Specjalista od okularów i soczewek kontaktowych. Pomaga wybrać oprawki i soczewki, mierzy wzrok i dopasowuje okulary. |
| Okulista | Lekarz, który bada oczy pod kątem chorób. Przy dolegliwościach lub zmianach w widzeniu to właściwa osoba. |
Pełne oprawki, półramki, okulary bezramkowe i nylor
Konstrukcja opisuje, ile oprawki otacza soczewkę. Wpływa na wygląd okularów. Kto szuka delikatnych okularów, patrzy zwykle na półramki lub modele bezramkowe.
| Konstrukcja | Jak trzymana jest soczewka | Efekt |
|---|---|---|
| Pełna oprawka | Oprawka otacza soczewkę dookoła. | wyraźnie widoczna, kształtuje twarz |
| Półramki (nylor) | U góry soczewkę trzyma oprawka, na dole cienka żyłka nylonowa. | lekkie, podkreślają linię brwi |
| Bezramkowe (wiercone) | Soczewki są nawiercone, mostek i zauszniki są przymocowane bezpośrednio do soczewki. | prawie niewidoczne, bardzo lekkie |
W okularach typu nylor niewidoczna, ale odporna na zerwanie żyłka nylonowa leży w cienkim rowku na brzegu soczewki. Wyjątkowy jest więc nie materiał ani kształt, lecz sposób mocowania soczewek. Ponieważ okulary te prawie nie zasłaniają twarzy, uchodzą za szczególnie odpowiednie dla wąskich twarzy. Więcej o różnicach przeczytasz w artykule Okulary bezramkowe: zalety, wady i dla kogo są.
Kształty okularów: panto, cat-eye, pilotki i inne
Nazwa kształtu okularów wynika głównie z kształtu soczewek. Oto najważniejsze:
| Kształt | Cecha charakterystyczna | Warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pilotki (aviator) | soczewki w kształcie kropli, delikatna oprawka, często podwójny mostek | Klasyk wśród okularów przeciwsłonecznych, z metalu i z tworzywa. |
| Cat-eye (kocie oko) | wygięty kształt przypominający motyla lub kocie oczy | Popularne już w latach 50. i 60., dziś vintage’owy look. Dostępne od wąskich po oversize. |
| Panto (oprawki typu panto) | okrągłe soczewki, u góry lekko spłaszczone, wyrazista oprawka | Dawniej symbol artystów i intelektualistów, dziś modne okulary. Okrągły kształt łagodzi kanciaste rysy. W sklepie znajdziesz okulary panto na przykład marek Ray-Ban (RX7159, RX7140), Polo Ralph Lauren (PH2083) i Humphreys. |
| Okrągłe | idealnie okrągłe soczewki | Mają retro charakter, jak okrągłe okulary, które wielu kojarzy z Harrym Potterem. Przykładem jest Ray-Ban Erika (RX7046). |
| Prostokątne i kwadratowe | szersze niż wysokie lub mniej więcej tak wysokie jak szerokie, proste linie i narożniki | wyraźny, zdecydowany efekt |
| Owalne | miękko zaokrąglone, szersze niż wysokie | łagodny, stonowany efekt |
| Trapezowe (kształt Wayfarer) | u góry szersze niż u dołu | Typowe dla Wayfarera, w sklepie na przykład Ray-Ban Wayfarer Ease (RX4340V). |
| Browline | mocna górna krawędź wzdłuż brwi, na dole cienka lub bez oprawki | podkreśla okolice brwi |
| Jedna soczewka (maska) | jedna ciągła soczewka w formie tarczy lub osłony | Typowa dla okularów sportowych, ale także rzucające się w oczy okulary przeciwsłoneczne. |
Pojęcia specjalne: two tone i lorneta
Poza konstrukcją i kształtem są też pojęcia opisujące kolorystykę i szczególne modele:
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Two tone (dwukolorowe) | Oprawka z przejściem kolorów lub dwoma kolorami, niezależnie od kształtu i rozmiaru. W okularach korekcyjnych u góry często jest klasyczny kolor, który przechodzi w zwykle przezroczystą część dolną. Dwukolorowe bywają też okulary przeciwsłoneczne, w klasycznych lub żywych barwach. |
| Lorneta (okulary na trzonku) | Pomoc wzrokowa z uchwytem, którą trzyma się przed oczami. Lorneta pochodzi z XVIII wieku i długo była akcesorium w operze i teatrze. Stare egzemplarze są często zdobione i noszone na łańcuszku na szyi. Dziś to głównie rzecz w stylu vintage. |
Części okularów: mostek, zauszniki, zawias i noski
Poszczególne części okularów też mają swoje nazwy. Pomagają w czytaniu opisów produktów i w rozmowie z optykiem.
| Część | Zadanie |
|---|---|
| Front | Przednia część oprawki, w której osadzone są soczewki. |
| Mostek | Łączy obie soczewki i w oprawkach z tworzywa spoczywa na grzbiecie nosa. Przykłady to podwójny mostek pilotek albo mostek w kształcie dziurki od klucza. |
| Noski (nakładki nosowe) | Małe podpórki w oprawkach metalowych. Regulowane noski można dopasować do nosa, aby okulary siedziały prosto i nie zsuwały się. |
| Zauszniki | Biegną od frontu nad uszami. Koniec zausznika znajduje się za uchem. |
| Zawias | Łączy front z zausznikiem i pozwala złożyć zausznik. Niektóre oprawki mają zawiasy sprężynowe. |
Oznaczenia na okularach: szerokość soczewki, mostka i długość zausznika
Na wewnętrznej stronie zausznika zwykle znajduje się ciąg liczb, na przykład 52 □ 18 140. Podaje on rozmiar oprawki w milimetrach:
- 52: szerokość soczewki, czyli szerokość jednej soczewki w najszerszym miejscu
- 18: szerokość mostka, odległość między dwiema soczewkami
- 140: długość zausznika
Oprócz tego często podany jest numer modelu i kod koloru. Oznaczenia na okularach przeciwsłonecznych obejmują dodatkowo znak CE oraz informacje o ochronie UV. Szukając nowej oprawki, najlepiej kieruj się wymiarami swoich obecnych okularów. Czy oprawka naprawdę pasuje, sprawdza optyk podczas dopasowania. Wartości pomiarowe, takie jak moc soczewek, ustala optyk lub okulista.
Jaki kształt okularów do mnie pasuje?
Zasada kciuka: okulary tworzą kontrast z kształtem twarzy. Te wskazówki pomagają w pierwszym wyborze:
- Klasycznie i ponadczasowo: pilotki i okulary panto pasują do wielu twarzy.
- Łagodnie: okrągłe i owalne soczewki łagodzą kanciaste rysy.
- Z charakterem: cat-eye podkreślają oczy, modele oversize robią wrażenie.
- Sportowo: okulary przeciwsłoneczne z jedną soczewką lub w sportowej oprawce.
Więcej wskazówek znajdziesz w naszym poradniku Jak dobrać okulary do kształtu twarzy? Poradnik. Najlepiej przymierz kilka kształtów i poproś optyka o radę.
Miu Miu MU 01XV VAU1O1706,63 złMiu Miu MU 09XV VAU1O1706,63 złMiu Miu MU 04UV 1AB1O1706,63 złMiu Miu MU 01XV 19P1O1706,63 złRay-Ban RX3928V 2500456,46 złRay-Ban RX3928V 2501456,46 złMiu Miu MU 09XV 16K1O1711,02 złRay-Ban ALAIN (RX7239 2001)316,62 złNajczęstsze pytania o słowniczek optyczny
Czym są oprawki typu panto?
To oprawki z okrągłymi soczewkami, u góry lekko spłaszczonymi. Okrągły kształt łagodzi kanciaste rysy, a panto pasuje do wielu twarzy.
Co oznacza nylor w okularach?
Nylor opisuje sposób mocowania soczewek: cienka żyłka nylonowa trzyma soczewkę przy dolnej krawędzi, u góry zwykle jest oprawka. Mówi się też o półramkach.
Jak nazywają się okulary bez oprawki?
Okulary bezramkowe lub wiercone. W półramkach oprawki brakuje tylko częściowo.
Co oznaczają cyfry na zauszniku?
Szerokość soczewki, szerokość mostka i długość zausznika w milimetrach, na przykład 52 □ 18 140.
Dalej w części 2: soczewki, wady wzroku i pomiary
Słowniczek optyczny – część 2 dotyczy obróbki soczewek okularowych, rodzajów wad wzroku i pojęć związanych z pomiarem. Jeśli masz pytania o własne wartości, pomoże Ci optyk lub okulista.
