Czy czytanie po ciemku psuje wzrok? Czy marchewka poprawia widzenie? Czy okulary rozleniwiają oczy? Takie mądrości słyszeliśmy prawie wszyscy. Sprawdzamy 7 mitów o oczach i do każdego podajemy ostrożną ocenę: co jest faktem, co fake newsem, a kiedy uczciwa odpowiedź brzmi „to zależy”.
Najważniejsze w skrócie
- Źle dobrana moc okularów jest niewygodna, ale u dorosłych na ogół nie uważa się, że trwale szkodzi oczom. U dzieci okulary muszą być dobrane dokładnie.
- Okulary nie rozleniwiają oczu ani ich nie pogarszają. Korygują wadę wzroku, dopóki je nosisz.
- Marchewka nie poprawia wzroku i nie zastępuje okularów. Witamina A uczestniczy w procesie widzenia, ale nic więcej z tego nie wynika.
- Czy potrzebujesz okularów, pokaże dopiero badanie wzroku u optyka lub okulisty.
Mit 1: czy zła moc okularów szkodzi oczom?
Ocena: u dorosłych na ogół nie. Okulary, które nie są idealnie dobrane, dają nieostry obraz, a oczy muszą pracować więcej. Trwałych skutków złej mocy okularów u dorosłych się nie zakłada. Przyjemne to jednak nie jest, a ostre widzenie ułatwia życie, więc warto mieć aktualne wartości.
Inaczej jest u dzieci, ponieważ ich wzrok wciąż się rozwija. Oczy dzieci powinny być regularnie kontrolowane, a okulary dobrane dokładnie. Na pytania odpowie okulista.
Zła moc okularów: po czym ją poznać?
- Widzisz nieostro nawet w okularach albo masz wrażenie, że nie pasują.
- Oczy szybko się męczą, zwłaszcza przy czytaniu lub przy ekranie.
- Mrużysz oczy, żeby coś rozpoznać.
- Nowe okulary po kilku dniach nadal nie są w porządku.
To nie dowód, ale dobry powód, żeby sprawdzić wartości u optyka lub okulisty. Do nowych okularów często trzeba się kilka dni przyzwyczajać.
Mit 2: czy marchewka poprawia wzrok?
Ocena: nie, choć jest w tym ziarno prawdy. Marchew zawiera beta-karoten, który organizm może przekształcić w witaminę A, a witamina A uczestniczy w procesie widzenia w siatkówce. Nie wynika z tego, że więcej marchewki daje ostrzejszy obraz. Nie koryguje ona wady wzroku i nie zastępuje okularów.
Beta-karoten jest też w innych warzywach, na przykład w jarmużu, szpinaku i słodkich ziemniakach. Pomysł, że marchewka pomaga widzieć po ciemku, to również legenda. Często łączy się ją z brytyjską propagandą z czasów drugiej wojny światowej.
Mit 3: czy czytanie po ciemku psuje wzrok?
Ocena: trwałe uszkodzenie nie zostało wykazane. Kto czytał pod kołdrą, zna to uczucie: przy słabym świetle oczy muszą pracować więcej i szybciej się męczą. Że coś się przy tym trwale psuje, nie zostało według powszechnej wiedzy wykazane. Nie wykazano też, że słabe światło podczas czytania powoduje krótkowzroczność. Przy dobrym świetle po prostu czyta się wygodniej.
Mit 4: czy osoby noszące okulary są szczególnie inteligentne?
Ocena: nie, to stereotyp. Okulary nic nie mówią o inteligencji. Obraz mimo to się utrzymuje: wiele osób łączy okulary z powagą i skupieniem, a w filmach mądre postacie często je noszą.
Okulary zerówki: czy psują wzrok?
Niektórzy noszą okulary zerówki, czyli bez mocy, jako dodatek. Takie szkła niczego nie korygują i nie zmieniają widzenia, to moda. Jeśli masz wrażenie, że widzisz gorzej, zbadaj oczy zamiast sięgać po zerówki.
Mit 5: czy noszenie okularów rozleniwia oczy?
Ocena: nie. Okulary korygują wadę wzroku, dopóki je masz na nosie. Czy je nosisz, czy nie, sama wada u dorosłych się przez to nie zmienia. Że czasem odczuwa się to inaczej, wynika z kontrastu: kto w okularach widzi ostro, wyraźniej zauważa nieostry obraz bez nich.
Czy okulary do czytania psują wzrok?
Nie, okulary do czytania same nie pogarszają oczu. To, że po jakimś czasie potrzebna jest inna moc, wynika ze zmian zachodzących w oczach w ciągu życia, a nie z noszenia okularów.
Nie myl tego mitu z niedowidzeniem (amblyopią), potocznie nazywanym leniwym okiem. Dotyczy głównie dzieci i należy do okulisty. U dzieci to także okulista decyduje, kiedy i jak długo należy nosić okulary.
Mit 6: czy okulary są głównie dla starszych osób?
Ocena: częściowo prawda. Starsze osoby noszą okulary częściej, bo prawie każdy w ciągu życia dostaje starczowzroczności (prezbiopii). To nie choroba, lecz normalny proces starzenia: soczewka oka staje się mniej elastyczna, a ostrzenie obrazu z bliska jest trudniejsze. Więcej przeczytasz w naszym artykule o prezbiopii.
Wady wzroku, takie jak krótkowzroczność, dalekowzroczność czy astygmatyzm, występują w każdym wieku, także u dzieci. To, czy potrzebujesz okularów i jakich, zależy od Twoich oczu, a nie od wieku.
Mit 7: czy od telewizora dostaje się kwadratowe oczy?
Ocena: nie. Kształt oczu się nie zmienia, nieważne, ile odcinków obejrzysz. Powiedzenie miało głównie odciągać dzieci od wielogodzinnego siedzenia przed telewizorem. U dzieci warto pilnować przerw i czasu na świeżym powietrzu. Jeśli martwisz się o oczy dziecka, porozmawiaj z okulistą.
Czy oglądanie telewizji po ciemku psuje wzrok?
Że oglądanie telewizji po ciemku trwale uszkadza oczy, nie zostało wykazane. Wiele osób uważa, że przy lekkim świetle w tle ogląda się przyjemniej.
Potrzebujesz okularów? Jak znaleźć pasującą oprawkę
Czy ten test mitów zaczął Cię zastanawiać, czy Twoje okulary jeszcze pasują? Najpierw sprawdź wartości. Jak dowiedzieć się, czy potrzebujesz okularów, przeczytasz w artykule Skąd wiem, czy potrzebne mi są okulary?. Potem liczy się oprawka: powinna wygodnie leżeć i pasować do kształtu twarzy. Wskazówki znajdziesz w Jak dobrać okulary do kształtu twarzy? Poradnik.
Do wielu oprawek możesz zamówić szkła według własnych wartości. Na naszej stronie z okularami znajdziesz obecnie między innymi modele Ray-Ban, Oakley i Miu Miu. Jakie kolory i rozmiary są teraz dostępne, zobaczysz przy danym modelu.
Miu Miu MU 01XV VAU1O1709,01 zł
Miu Miu MU 09XV VAU1O1709,01 zł
Miu Miu MU 04UV 1AB1O1709,01 zł
Miu Miu MU 01XV 19P1O1707,29 zł
Ray-Ban RX3928V 2500458,00 zł
Ray-Ban RX3928V 2501458,00 zł
Ray-Ban ALAIN (RX7239 2001)317,69 zł
Miu Miu MU 09XV 16K1O1713,42 złNajczęstsze pytania o oczy i okulary
Od ilu dioptrii trzeba nosić okulary na stałe?
Nie ma stałej granicy. Liczy się to, jak dobrze widzisz na co dzień i na co patrzysz: w dal, z bliska czy na ekran. Niektórzy noszą okulary cały dzień już przy niewielkiej mocy, inni tylko w określonych sytuacjach. Podczas badania wzroku optyk lub okulista powie Ci, czy i kiedy je nosić.
Jakie witaminy mają znaczenie dla oczu?
Witamina A uczestniczy w procesie widzenia. Czy potrzebujesz suplementów, może ocenić lekarz. Przy problemach z oczami potrzebne jest badanie u okulisty, witamina go nie zastąpi.
Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej.
