Prezbiopia, czyli starczowzroczność (w wielu źródłach zapisywana także jako presbiopia), to zupełnie normalna zmiana w oku: mniej więcej od 45. roku życia coraz trudniej ostro widzieć z bliska. Potocznie mówi się też o dalekowzroczności w starszym wieku, ale to nie to samo co klasyczna dalekowzroczność (nadwzroczność). Z tego artykułu dowiesz się, co za tym stoi, jak rozpoznać prezbiopię i jakie są rozwiązania.
Najważniejsze w skrócie
- Prezbiopia nie jest chorobą, lecz normalnym procesem starzenia: soczewka oka traci elastyczność, a ostrzenie obrazu z bliska jest trudniejsze. Większość osób zauważa to około 45. roku życia.
- Typowe sygnały to coraz większa odległość czytania, potrzeba mocniejszego światła i rozmywający się drobny druk. Czy to prezbiopia, pokaże badanie wzroku u optyka lub okulisty.
- Można ją skompensować okularami do czytania, okularami progresywnymi, okularami do pracy przy komputerze lub soczewkami kontaktowymi. Możliwości operacyjne ocenia okulista.
- Nie ma udowodnionego sposobu, by prezbiopii zapobiec lub ją zatrzymać. Brak też dowodów na skuteczność ćwiczeń oczu.
Co to jest prezbiopia? Starczowzroczność wyjaśniona
Aby ostro widzieć z bliska, soczewka oka musi się mocniej wybrzuszyć. To dostosowanie do bliży nazywa się akomodacją. Z wiekiem soczewka traci elastyczność, a akomodacja słabnie. Prezbiopia i starczowzroczność to dwie nazwy tego samego procesu. Prędzej czy później dotyczy prawie wszystkich.
Prezbiopia a dalekowzroczność: jaka różnica?
Przy dalekowzroczności (nadwzroczności) oko jest za krótkie w stosunku do swojej siły załamania światła, co może występować już w młodym wieku. Przy prezbiopii winna jest starzejąca się soczewka. Oba stany mogą współwystępować: jeśli jesteś już lekko dalekowzroczny, starczowzroczność zauważasz często wcześniej.
Przyczyny i przebieg starczowzroczności
Przyczyną starczowzroczności jest związane z wiekiem usztywnienie soczewki oka. Ponieważ nie może się już dostatecznie wybrzuszyć, obraz bliskich przedmiotów nie powstaje ostro na siatkówce. Widzenie jest wtedy nieostre.
Przebieg jest powolny. Zdolność dostosowania się do bliży słabnie już we wczesnej dorosłości, ale większość osób zauważa to dopiero około 45. roku życia. Potrzebna moc zwykle rośnie mniej więcej do 60. roku życia, a potem zmienia się już tylko niewiele.
Objawy prezbiopii
- Trzymasz telefon, książkę lub menu coraz dalej, żeby ostro widzieć.
- Drobny druk rozmywa się albo „tańczy”, zwłaszcza przy słabym świetle.
- Do czytania potrzebujesz więcej światła niż dawniej.
- Po spojrzeniu w dal chwilę trwa, zanim z bliska znów widzisz ostro.
- Pod wieczór czytanie bywa trudniejsze niż rano.
To powód do badania wzroku, ale nie diagnoza. Nieostre widzenie może mieć inne przyczyny. Jeśli wzrok zmienia się nagle, idź od razu do okulisty. Jak znaleźć okulary do czytania, które do Ciebie pasują, przeczytasz w artykule Czy potrzebuję okularów do czytania? Sygnały, test i porady.
Co robić przy starczowzroczności? Rozwiązania w skrócie
Tego, że soczewka sztywnieje, nie da się cofnąć, ale można to skompensować. Które rozwiązanie pasuje, zależy od tego, jak widzisz w dal, i od tego, czego potrzebujesz na co dzień.
| Rozwiązanie | Pasuje, jeśli … | Warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Okulary do czytania | w dal widzisz dobrze bez okularów i potrzebujesz pomocy tylko przy czytaniu | Zakładasz je do czytania i zdejmujesz. W dal widzisz w nich nieostro. |
| Okulary progresywne | chcesz jednymi okularami widzieć w dal, na średnią odległość i z bliska | Szkło zmienia się płynnie, bez widocznej linii podziału. Wymagają przyzwyczajenia. |
| Okulary do pracy przy komputerze | dużo pracujesz przy biurku i ekranie | Są przeznaczone na bliską i średnią odległość, nie na dal. |
| Soczewki kontaktowe | wolisz widzieć bez okularów | Dobiera je okulista lub specjalista od soczewek kontaktowych. |
Okulary do czytania przy starczowzroczności
Okulary do czytania mają szkła plusowe i kompensują słabnące dostosowanie do bliży. Potrzebna moc zależy od tego, jak widzisz w dal, i od odległości, z jakiej chcesz czytać. Wiele osób lubi półokulary: możesz je zostawić na nosie i patrzeć w dal ponad oprawką. Jeśli nosisz już okulary do dali, w grę wchodzą okulary o kilku mocach. Przy astygmatyzmie lub oczach o różnej mocy zwykle lepszym wyborem są okulary do czytania wykonane na zamówienie.
Okulary progresywne: dal, średnia odległość i bliż w jednych okularach
Szkła progresywne łączą kilka stref widzenia w jednym szkle, bez widocznej linii podziału. Przez górną część patrzysz w dal, przez dolną z bliska. Wykonuje się je indywidualnie według Twoich wartości, a poza mocą potrzebne są dodatkowe pomiary, na przykład rozstaw źrenic. Na początku trzeba się do nich przyzwyczaić, a w razie pytań doradzi Ci optyk. Do wielu oprawek w Edel-Optics możesz zamówić szkła według własnych wartości.
Okulary do pracy przy dużej ilości ekranów
Szkła do pracy są przeznaczone na odległość, z jakiej przy biurku patrzysz na ekran i dokumenty. Nie służą do patrzenia w dal. Są więc uzupełnieniem codziennych okularów, jeśli dużo pracujesz w jednym miejscu.
Soczewki kontaktowe przy starczowzroczności
Także soczewki kontaktowe mogą pomóc widzieć z bliska, na przykład soczewki wieloogniskowe. Okulista mierzy siłę załamania światła i powierzchnię rogówki oraz dobiera soczewkę. Przestrzegaj zaleceń pielęgnacyjnych, terminów kontroli i zalecanego czasu noszenia. Porównanie znajdziesz w artykule Soczewki kontaktowe – wyraźne widzenie bez okularów.
Miu Miu MU 01XV VAU1O1706,63 zł
Miu Miu MU 09XV VAU1O1706,63 zł
Miu Miu MU 04UV 1AB1O1706,63 zł
Miu Miu MU 01XV 19P1O1706,63 zł
Ray-Ban RX3928V 2500456,46 zł
Ray-Ban RX3928V 2501456,46 zł
Miu Miu MU 09XV 16K1O1711,02 zł
Ray-Ban ALAIN (RX7239 2001)316,62 złNa naszej stronie z okularami progresywnymi znajdziesz obecnie między innymi oprawki Ray-Ban, Oakley, Prada i Miu Miu. Jakie kolory i rozmiary są teraz dostępne, zobaczysz przy danym modelu.
Czy można zapobiec prezbiopii? Ćwiczenia oczu i operacja
Zapobieganie i ćwiczenia oczu
Nie ma udowodnionego sposobu, by zapobiec starczowzroczności. To, że ćwiczenia oczu ją zatrzymują lub cofają, nie zostało wykazane: usztywnienia soczewki nie da się zatrzymać treningiem.
Operacja przy prezbiopii
Istnieją metody operacyjne, na przykład wymiana soczewki na soczewkę wieloogniskową. Czy wchodzą w grę w Twoim przypadku, decyduje okulista po dokładnym badaniu i omówieniu korzyści oraz ryzyka. Czasem taki zabieg łączy się z leczeniem zaćmy.
Najczęstsze pytania o prezbiopię
Od jakiego wieku występuje starczowzroczność?
Zwykle staje się odczuwalna około 45. roku życia, u niektórych nieco wcześniej, u innych później. Kto jest już dalekowzroczny, często zauważa ją wcześniej.
Jak często trzeba zmieniać okulary przy starczowzroczności?
W pierwszych latach częściej, bo potrzebna moc zwykle rośnie mniej więcej do 60. roku życia. Dlatego regularnie sprawdzaj swoje wartości. Jak często, powie Ci optyk lub okulista. Jeśli zastanawiasz się, czy w ogóle potrzebujesz okularów, przeczytasz o tym w artykule Skąd wiem, czy potrzebne mi są okulary?.
Czy starczowzroczność może się poprawić?
Soczewka nie odzyskuje elastyczności. Okulary lub soczewki kontaktowe pomagają ostro widzieć z bliska, dopóki je nosisz.
Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej.
