Czy potrzebne mi są okulary? To pytanie często pojawia się w codziennych sytuacjach: rozkład jazdy na przystanku odczytujesz dopiero z bliska, a telefon podczas czytania odsuwasz coraz dalej. Z tego artykułu dowiesz się, jakie objawy mogą wskazywać na wadę wzroku, co oznaczają dioptrie i dlaczego pewność daje tylko profesjonalne badanie wzroku.
Najważniejsze w skrócie
- Nieostre widzenie, częste mrużenie oczu czy czytanie z wyciągniętą ręką mogą być oznaką wady wzroku. Pewność daje tylko badanie wzroku.
- Badanie wzroku zrobisz u optyka lub u okulisty. Okulista sprawdza też zdrowie twoich oczu.
- Testy online i aplikacje nie zastąpią badania i nie podają wartości potrzebnych do wykonania okularów.
- Z wynikami badania możesz zamówić okulary także online.
Czy potrzebne mi są okulary? Typowe objawy i oznaki
Wada wzroku rzadko pojawia się z dnia na dzień. Zwykle rozwija się powoli, przez miesiące lub lata, a ty niepostrzeżenie się do niej przyzwyczajasz. Te oznaki zna wiele osób, które potrzebują okularów:
- Widzisz nieostro z daleka, na przykład znaki drogowe, tablice informacyjne lub napisy w filmach.
- Odsuwasz książkę, gazetę lub telefon coraz dalej, żeby przeczytać drobny druk.
- Często mrużysz oczy lub mrugasz, żeby widzieć ostrzej.
- Wysuwasz głowę do przodu albo przysuwasz się bliżej ekranu.
- O zmroku i w ciemności widzisz gorzej, na przykład podczas jazdy samochodem.
- Czytanie i praca przy ekranie przychodzą ci trudniej niż kiedyś albo odczuwasz przy tym dolegliwości związane z widzeniem.
Żadna z tych oznak nie jest diagnozą i każda może mieć różne przyczyny. Jeśli rozpoznajesz je u siebie, to dobry powód, żeby zbadać wzrok u optyka lub pójść do okulisty.
Kiedy od razu iść do okulisty
Jeśli nagle widzisz znacznie gorzej, widzisz podwójnie, błyski światła lub cienie, oko boli albo jest mocno zaczerwienione, nie czekaj na badanie wzroku. Jak najszybciej zgłoś się do okulisty, a poza godzinami przyjęć na szpitalny oddział ratunkowy.
Jakie są wady wzroku? Krótkowzroczność, dalekowzroczność, astygmatyzm
| Wada wzroku | Co zauważasz | Jak zapisuje się ją na recepcie |
|---|---|---|
| Krótkowzroczność (miopia) | Nieostro z daleka, ostro z bliska | Wartość ujemna przy SPH |
| Dalekowzroczność (nadwzroczność) | Trudniej widzisz z bliska, przy wyższych wartościach także z daleka | Wartość dodatnia przy SPH |
| Astygmatyzm | Obraz zniekształcony lub nieostry na każdą odległość | Wartości przy CYL i osi |
| Starczowzroczność (prezbiopia) | Drobny druk z bliska staje się trudny do odczytania, zwykle około 45. roku życia | Wartość przy ADD |
Przy krótkowzroczności gałka oczna jest zwykle nieco za długa, dlatego ostry obraz powstaje przed siatkówką. Przy dalekowzroczności oko jest za krótkie w stosunku do swojej mocy łamiącej. Młode oczy często same wyrównują lekką dalekowzroczność, dlatego długo pozostaje niezauważona. Przy astygmatyzmie rogówka jest nierównomiernie wysklepiona. Starczowzroczność z wiekiem dotyka prawie każdego, bo soczewka oka traci elastyczność. Czy wystarczą okulary do czytania, przeczytasz w artykule Reality-Check – Potrzebuję okularów do czytania?
Od ilu dioptrii potrzebne są okulary?
Nie ma sztywnej granicy. Szkła okularowe wykonuje się w krokach co 0,25 dioptrii i niektórzy zauważają już tak małą różnicę. Inni prawie nie odczuwają w codziennym życiu nawet wartości około 1,5 dioptrii. Najważniejsze jest, czy widzisz dobrze i bezpiecznie: w ruchu drogowym, w pracy, przy czytaniu. Do prowadzenia samochodu obowiązują ponadto wymagania prawne dotyczące wzroku.
Czy okulary potrzebne są tylko w niektórych sytuacjach, na przykład do jazdy samochodem lub czytania, czy przez cały dzień, zależy od twoich wartości i codziennych potrzeb. Najlepiej omówić to podczas badania wzroku.
Co oznaczają dioptrie?
Dioptria to jednostka mocy łamiącej soczewki okularowej. Minus oznacza krótkowzroczność, plus dalekowzroczność, a im wyższa liczba, tym większa wada. Przy krótkowzroczności pomaga prosta reguła: bez okularów widzisz ostro tylko do odległości około jednego metra podzielonego przez wartość w dioptriach, czyli przy -1 do około metra, a przy -3 do około 33 centymetrów. Reguła wyjaśnia wartości, ale nie zastępuje pomiaru.
Co jest na recepcie na okulary?
- SPH (sfera): moc korekcji krótkowzroczności lub dalekowzroczności w dioptriach.
- CYL (cylinder) i oś: korekcja astygmatyzmu i jej kierunek w stopniach.
- ADD (addycja): dodatkowa moc do patrzenia z bliska, na przykład do okularów progresywnych lub do czytania.
- PD (rozstaw źrenic): odległość między źrenicami w milimetrach. Nie zawsze jest na recepcie, ale optyk może go zmierzyć.
Badanie wzroku u optyka czy u okulisty?
- U optyka: optyk mierzy wzrok i doradza w wyborze okularów i szkieł, a termin dostaniesz często szybko. Optyk nie stawia diagnoz chorób oczu. Jeśli coś zauważy, skieruje cię do okulisty.
- U okulisty: okulista określa twoje wartości i sprawdza też zdrowie oczu. Przy dolegliwościach lub znanej chorobie oczu to właściwy adres. Na wizytę czasem trzeba jednak czekać kilka tygodni.
Podczas badania odczytujesz znaki z tablicy, a przed oczami ustawiane są różne szkła, aż widzisz najostrzej. Często wcześniej urządzenie mierzy wartość orientacyjną. Testy wzroku online i aplikacje nie zastąpią tego badania: nie dają wiarygodnych wartości i nie da się na ich podstawie wykonać okularów.
Kto płaci za badanie wzroku?
U optyka badanie wzroku jest, w zależności od salonu, bezpłatne lub płatne, więc zapytaj wcześniej. Do okulisty możesz pójść w ramach NFZ, zwykle ze skierowaniem, albo prywatnie. Dofinansowanie do okularów przysługuje tylko w określonych przypadkach, zapytaj o to okulistę.
Okulary za słabe czy za mocne? Objawy źle dobranej mocy
Jeśli w okularach znów widzisz nieostro, mrużysz oczy albo patrzysz ponad oprawką, okulary mogą być już za słabe. Jeśli wszystko wydaje się zniekształcone albo w okularach odczuwasz dolegliwości związane z widzeniem, mogą być za mocne, niedopasowane do twoich wartości lub źle leżeć na twarzy.
Jak sprawdzić, czy okulary są dobrze dobrane?
Do nowych okularów trzeba się często krótko przyzwyczaić, szczególnie do pierwszych okularów lub szkieł progresywnych. Jeśli dolegliwości nie mijają, poproś optyka o sprawdzenie wartości i dopasowania. Jak często warto kontrolować wzrok, powie ci optyk lub okulista.
Masz już wyniki? Tak wybierzesz nowe okulary
Z receptą możesz zamówić okulary także online: wybierasz oprawkę i zamawiasz ją ze szkłami w twojej mocy. Zwróć uwagę na odpowiedni rozmiar i kształt, który ci się podoba i pasuje do twarzy. Wskazówki znajdziesz w artykule Jakim jesteś typem okularów? Na zewnątrz przydadzą się okulary przeciwsłoneczne korekcyjne, które również znajdziesz w Edel-Optics.
W ofercie są marki takie jak Ray-Ban, Oakley, Prada czy Miu Miu, w tym klasyki jak Ray-Ban Wayfarer Ease czy Oakley Holbrook RX.
Miu Miu MU 01XV VAU1O1701,44 zł
Miu Miu MU 09XV VAU1O1701,44 zł
Miu Miu MU 01XV 19P1O1701,44 zł
Miu Miu MU 04UV 1AB1O1701,44 zł
Ray-Ban RX3928V 2500442,58 zł
Ray-Ban RX3928V 2501442,58 zł
Miu Miu MU 09XV 16K1O1704,61 zł
Ray-Ban ALAIN (RX7239 2001)317,69 złNajczęstsze pytania: czy potrzebuję okularów?
Czy mogę sprawdzić moc okularów bez recepty?
Jeśli masz już okulary, optyk może odczytać ich wartości za pomocą urządzenia. Czy te wartości nadal pasują do twoich oczu, pokaże jednak tylko nowe badanie wzroku.
Skąd wiem, czy moje dziecko potrzebuje okularów?
Dzieci rzadko same mówią, że źle widzą, bo nie znają innego widzenia. Uwagę może zwrócić to, że dziecko bardzo przybliża się do książki lub ekranu, często mruży oczy albo przechyla głowę. Porozmawiaj o tym z pediatrą lub okulistą.
Ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej.
